قوله : بخلاف ما اذا الغيت : ضمير در « الغيت » به « ذا » راجع است . شرح عربى : و لم يشترط الكوفيّون تقدّم « ما » او « من » مستدلّين بقوله : و هذا تحملين طليق . و اجيب عنه بانّ « هذا طليق » جملة اسميّة و « تحملين » حال اى محمولا . و قال الشّيخ سراج الدّين البلقينى : يجوز ان يكون ممّا حذف فيه الموصول من غير ان يجعل هذا موصولا . و التّقدير : هذا الّذى تحملين على حدّ قوله : فو اللّه ما نلتم و ما نيل منكم * بمعتدل وفق و لا متقارب اى ما الّذى نلتم . قال : و لم اراحدا خرّجه اى « و هذا تحملين طليق » على هذا انتهى . و هو حسن او متعيّن . ترجمه و شرح : رأى كوفيّون در « ذا » اهل كوفه گفته‌اند : شرط نيست كه كلمه « ما » يا « من » استفهاميّه قبل از « ذا » قرار بگيرند بلكه اين كلمه بدون همراه شدن با « من » و « ما » از جمله موصولات مشترك و همچون ماء موصوله است . ايشان براى اثبات رأى خود به بيتى از يزيد بن ربيعه تمسّك كرده و آن اينست : عدس ما لعبّاد عليك امارة * امنت و هذا تحملين طليق يعنى اى قاطر براى عبّاد بن زياد برتو حكم و فرمانى نيست ، تو در امان هستى و آنچنان كسى كه تو حملش مىكنى ، نيز رها شده و آزاد گشته از تحت فرمان و سيطره او است . شاهد در « هذا » است كه كلمه « ذا » موصوله است بدون اينكه قبلش